Snel antwoord. Een stichting of vereniging is btw-ondernemer zodra zij prestaties verricht tegen een vergoeding die daar rechtstreeks mee samenhangt, ook zonder winstoogmerk. Daarna bepaalt een eventuele vrijstelling of de btw op kosten aftrekbaar is. Giften, de meeste subsidies en contributie voor algemene belangenbehartiging vallen buiten de btw.
Inhoud
Btw-advies voor stichtingen en verenigingen
Ontdek wat de btw-regels betekenen voor uw organisatie en de aftrek van btw op kosten.
Plan een vrijblijvend adviesgesprek
Is een stichting zonder winstoogmerk btw-ondernemer?
Ja, een stichting zonder winstoogmerk kan btw-ondernemer zijn: bepalend is of zij zelfstandig prestaties verricht tegen vergoeding, niet haar doel of winst. De wet kijkt niet naar de rechtsvorm. Een stichting met een ideële doelstelling kan dus net zo goed btw-ondernemer zijn als een bv.
De Hoge Raad bevestigde dat in juni 2026 voor een stichting die de tuchtrechtspraak voor advocaten ondersteunt. Zij stelde griffiers, personeel, zittingszalen en systemen ter beschikking aan de tuchtcolleges en werd daarvoor betaald via een jaarlijkse bijdrage van de Nederlandse Orde van Advocaten. Volgens de stichting werkte zij uitsluitend in het algemeen belang. De Hoge Raad oordeelde anders: zij werkte zelfstandig, de tuchtcolleges hadden een concreet voordeel van haar diensten, en tussen die diensten en de bijdrage bestond een rechtstreeks verband. Dat een derde betaalde en dat het werk het algemeen belang diende, maakte dat niet anders.
Het Europese Hof van Justitie kwam in 2024 tot een vergelijkbare conclusie voor een Letse vereniging die met Europees geld opleidingsprojecten uitvoerde. Het non-profitkarakter stond ondernemerschap niet in de weg.
Wat valt bij stichtingen en verenigingen buiten de btw?
Buiten de btw vallen giften en donaties zonder tegenprestatie, subsidies die niet rechtstreeks met de prijs van een prestatie samenhangen en contributie voor algemene belangenbehartiging.
Bij contributie hangt het af van wat leden ervoor krijgen. Betalen leden voor de behartiging van het belang van de hele groep, zonder dat hun voordeel samenhangt met de contributie, dan is die geen vergoeding. Stelt de vereniging faciliteiten ter beschikking, zoals een golfbaan, dan is de contributie wel een vergoeding, ook als een lid er weinig gebruik van maakt. Zo oordeelde het Hof van Justitie in respectievelijk 1988 en 2002. Hof Den Haag besliste in 2023 dat de contributie van een motorclub voor liefhebbers van één merk geen vergoeding was.
Samengevat per inkomstenbron:
| Inkomstenbron | Btw-gevolg | Aftrek btw op kosten |
|---|---|---|
| Gift of donatie zonder tegenprestatie | Buiten de btw | Niet van toepassing |
| Subsidie zonder verband met de prijs | Buiten de btw | Niet van toepassing |
| Contributie voor algemene belangenbehartiging | Buiten de btw | Niet van toepassing |
| Contributie voor gebruik van faciliteiten | Vergoeding: belast of vrijgesteld | Alleen als belast |
| Vrijgestelde prestatie (zorg, onderwijs, sport) | Vrijgesteld | Geen aftrek |
| Belaste prestatie (bijv. sponsoring met tegenprestatie) | Belast | Aftrek |
Welke btw-vrijstellingen gelden voor stichtingen en verenigingen?
De wet kent vrijstellingen voor onder meer zorg, onderwijs, sport, sociaal-cultureel werk en kinderopvang. Een vrijstelling is geen keuze: als aan de voorwaarden is voldaan, geldt zij. Voor een aantal vrijstellingen is een van die voorwaarden dat de organisatie geen winst beoogt.
Voor fondsenwervende activiteiten, zoals een bazaar of een loterij, geldt een aparte vrijstelling voor instellingen die zelf vrijgestelde prestaties verrichten, binnen vaste omzetgrenzen. Uit een evaluatie in 2025 bleek dat die grenzen goed werken en niet hoeven te worden aangepast. Een kleine stichting of vereniging met een omzet tot € 20.000 per jaar kan daarnaast gebruikmaken van de kleineondernemersregeling.
Waarom is een btw-vrijstelling niet altijd voordelig?
Een btw-vrijstelling is niet altijd voordelig, omdat de btw op de kosten dan niet aftrekbaar is. Bij lopende kosten valt dat mee, bij een investering wordt het verschil groot. Een vereniging die € 1 miljoen in een nieuwe accommodatie steekt en volledig vrijgesteld is, draagt € 210.000 aan btw zelf.
Sportverenigingen kennen dit sinds de verruiming van de sportvrijstelling in 2019: sindsdien is de btw op sportaccommodaties voor veel verenigingen niet meer aftrekbaar, en loopt de compensatie via subsidies
Hoe wordt de btw verdeeld bij gemengde activiteiten?
Bij gemengde activiteiten is de btw op kosten alleen aftrekbaar voor zover de kosten worden gebruikt voor belaste activiteiten. Voor kosten die ook activiteiten buiten de btw dienen, wordt de aftrek naar rato beperkt.
De verdeling moet op een objectieve maatstaf rusten, en aan het eind van het jaar wordt zij herrekend in de laatste aangifte. Juist daar gaat het in de praktijk vaak mis: een sleutel die jaren geleden is afgesproken, terwijl de activiteiten intussen zijn veranderd.
Hoe helpt Port Sight Tax stichtingen en verenigingen met btw?
Wij brengen per activiteit in kaart of die belast, vrijgesteld of buiten de btw valt, toetsen de kostenverdeling en kijken vooruit bij investeringen en samenwerkingen. Onze btw-scan heeft daarvoor een aparte variant voor non-profitorganisaties.
Veelgestelde vragen
Moet een stichting zonder winstoogmerk btw afdragen?
Dat kan. Bepalend is of de stichting prestaties verricht tegen een vergoeding, niet of zij winst maakt. Of zij daadwerkelijk btw verschuldigd is, hangt vervolgens af van de vraag of een vrijstelling geldt.
Is een subsidie belast met btw?
Meestal niet. Alleen een subsidie die rechtstreeks samenhangt met de prijs van een prestatie, valt in de btw-heffing.
Is contributie van een vereniging belast met btw?
Dat hangt af van de tegenprestatie. Contributie voor algemene belangenbehartiging valt buiten de btw; contributie voor het gebruik van faciliteiten is een vergoeding die belast of vrijgesteld kan zijn.
Kan een stichting btw terugvragen?
Een stichting kan btw op kosten alleen aftrekken voor zover die kosten worden gebruikt voor belaste activiteiten. Voor vrijgestelde activiteiten en activiteiten buiten de btw is de btw niet aftrekbaar.
Over de auteur
Xander Wamelink is partner indirect tax bij Port Sight Tax en leidt de btw-praktijk, die via Taxander B.V. ook optreedt als algemeen fiscaal vertegenwoordiger. Hij adviseert ondernemingen, stichtingen en overheden over btw bij investeringen, transacties en grensoverschrijdende goederenstromen.
Bronnen
- Wet op de omzetbelasting 1968, artikelen 7 en 11 · https://wetten.overheid.nl/BWBR0002629
- Hoge Raad 19 juni 2026, ECLI:NL:HR:2026:959 (tuchtcolleges advocatuur) · https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2026:959
- HvJ 4 juli 2024, C-87/23 (Letse vereniging, EU-gefinancierde opleidingen) · https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-87/23
- HvJ 8 maart 1988, 102/86 (Apple and Pear Development Council) · https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=102/86
- HvJ 21 maart 2002, C-174/00 (Kennemer Golf) · https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-174/00
- Hof Den Haag 20 april 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:1603 (motorclub) · https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:GHDHA:2023:1603
- HvJ 13 maart 2008, C-437/06 (Securenta) · https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-437/06
Veelgestelde vragen over dit onderwerp
Geschreven door:
Xander Wamelink
Partner Indirect Tax
Xander is een ervaren btw-specialist met een lange staat van dienst in de indirecte belastingen.
Contact opnemen
Vrijblijvend Adviesgesprek
Meer weten over dit onderwerp? Boek een gratis consult met een van onze specialisten.
Boek een afspraak
In 1 min. geregeld
